<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<rss version="2.0">
  <channel>
    <title>Turk</title>
    <link>http://.ilgar.azeriblog.com</link>
    <description></description>
    <generator>AzeriBlog Feed Burner v1.1</generator>
    <item>
      <title><![CDATA[                                                       V fəsil ]]></title>
      <link>http://ilgar.azeriblog.com/2008/12/01/v-fesil-33</link>
      <guid isPermaLink="true">http://ilgar.azeriblog.com/2008/12/01/v-fesil-33</guid>
      <comments>http://ilgar.azeriblog.com/2008/12/01/v-fesil-33#comments</comments>
      <description><![CDATA[&nbsp;&nbsp;V fəsil. ŞİFAHİ ƏDƏBİ DİLİN TƏŞƏKK&Uuml;L&Uuml; (VI-VIII əsrlər)&nbsp;&nbsp;&Uuml;zvlənməyən c&uuml;mlələr. Dastanların dilində &uuml;zvlənməyən c&uuml;mlənin s&ouml;z-c&uuml;mlə tipi tamamilə m&uuml;asir strukturda &ouml;z&uuml;n&uuml; g&ouml;stərir. Məs.: Dəl&uuml; Qarcar... Dədə Qorqudun y&uuml;zinə baqdı. Aydar: &laquo;Əleykəs-səlam!&raquo; (56) Qız aydır: &laquo;&Ccedil;&uuml;n b&ouml;ylə oldı, həman imdi ilər&uuml; turmaq gərək, bəg oğlı!&raquo; - dedi. Beyrək dəxi: &laquo;Nola, xanım, baş &uuml;zərinə!&raquo; - dedi. (55) Bu misallarda &lsquo;Əleykəs-səlam!&rsquo;, &lsquo;Baş &uuml;zərinə&rsquo; ifadələri s&ouml;z-c&uuml;mlələrdir. &lsquo;Əleykəs-səlam&rsquo; ifadəsinin s&ouml;z-c&uuml;mlə olduğunu g&ouml;stərən bir cəhət də onun &uuml;zvlənən &laquo;Nola?&raquo; (&laquo;Nə olar&raquo; mə&rsquo;nasında) c&uuml;mləsi ilə birgə işlənsə də, nisbətən fərqli mə&rsquo;na ifadə etməsidir. S&ouml;z-c&uuml;mlələr bə&rsquo;zən xitabla birgə işlənmişdir: Oğıl, ya səni evərmaxmı gərək? - Bəli, bəs ağsaqallu əziz baba. Evərmax gərək! - dedi. (55) &laquo;Oğıl, məgər sən istədigin qız Baybican bəg qızı Banı&ccedil;i&ccedil;ək ola?!&raquo; - dedi. Beyrək aydır: &laquo;Bəli, pəs, əvət, ağ saqallu əziz baba...&raquo; (55) - c&uuml;mlələrində &lsquo;bəli, bəs ağsaqqallu əziz baba&rsquo;, &lsquo;bəli, pəs, əvət, ağ saqallu əziz baba&rsquo; xitabla birgə işlənmiş s&ouml;z-c&uuml;mlələrdir. Dastanların dilində &uuml;zvlənməyən c&uuml;mlənin vokativ tipinə də təsad&uuml;f edilir: &laquo;Oğul, oğul!&raquo; - dey&uuml;bən y&uuml;girdi, zarlıq qıldı (57) - c&uuml;mləsində &lsquo;oğul&rsquo; s&ouml;zləri adi xitab kimi yalnız m&uuml;raciət bildirmir, bir sıra əlavə mə&rsquo;nalar da ifadə edərək vokativ c&uuml;mlə kimi &ccedil;ıxış edir.]]></description>
      <pubDate>Mon, 01 Dec 08 03:00:00 +0000</pubDate>
    </item>
    <item>
      <title><![CDATA[                                                       V fəsil ]]></title>
      <link>http://ilgar.azeriblog.com/2008/11/29/v-fesil-32</link>
      <guid isPermaLink="true">http://ilgar.azeriblog.com/2008/11/29/v-fesil-32</guid>
      <comments>http://ilgar.azeriblog.com/2008/11/29/v-fesil-32#comments</comments>
      <description><![CDATA[V fəsil. ŞİFAHİ ƏDƏBİ DİLİN TƏŞƏKK&Uuml;L&Uuml; (VI-VIII əsrlər)&nbsp;Yarım&ccedil;ıq c&uuml;mlə. Yarım&ccedil;ıq c&uuml;mlələrin b&ouml;y&uuml;k bir qismi m&uuml;btədanın buraxılması əsasında yaranmışdır. Fikir predmeti ilə tanışlıqdan sonra əksərən III şəxsdə m&uuml;btəda buraxılmış, c&uuml;mlələr yarım&ccedil;ıq c&uuml;mlə kimi formalaşmışdır; məs.: Dərsə xanın xatunı qayıtdı, ger&uuml; d&ouml;ndi. Qatlanmadı, qırq incə qızı boyına aldı. Bədəvi ata bin&uuml;b oğlancuğın istəy&uuml; getdi. Qışda-yazda qarı-buzı ərinməyən Qazılıq tağına gəldi &ccedil;ıqdı. Al&ccedil;aqdan yuca yerlərə &ccedil;apub &ccedil;ıqdı. Baqsa g&ouml;rsə bir dərənin i&ccedil;inə qarğa-quzğun enər-&ccedil;ıqar, qonar-qalqar. Bədəvi atın &ouml;ncələdi, ol tərəfə y&uuml;ridi. (38) Yeddi c&uuml;mlədən ibarət olan bu sintaktik b&uuml;t&ouml;v&uuml;n ilk c&uuml;mləsində işlənmiş &lsquo;Dərsə xanın xatunı&rsquo; m&uuml;btədası sonrakı c&uuml;mlələrdə işlənmədiyi &uuml;&ccedil;&uuml;n c&uuml;mlələrin hamısı m&uuml;btədası buraxılmış yarım&ccedil;ıq c&uuml;mlələr kimi formalaşmışdır. Yalnız sonuncudan əvvəlinci c&uuml;mlə m&uuml;rəkkəb quruluşludur və onun budaq c&uuml;mləsinin m&uuml;btədası vardır.Dastanlarda təhkiyə əksərən vasitəsiz nitq şəklində qurulmuşdur. Bunları asanlıqla dialoji nitqə &ccedil;evirmək m&uuml;mk&uuml;nd&uuml;r. &laquo;Dədə Qorqud&raquo; mətnləri &ccedil;ox sıxdır, informasiya y&uuml;k&uuml; son dərəcə zəngindir. Bir sintaktik b&uuml;t&ouml;vdən yeni informasiya vermək &uuml;&ccedil;&uuml;n o birinə ke&ccedil;id sərrast və səlisdir. Bu cəhətdən &laquo;Dədə Qorqud&raquo; &uuml;slubundan &ccedil;ox şey &ouml;yrənmək olar.M&uuml;btədadan sonra nəzərə &ccedil;arpan buraxılma daha &ccedil;ox tamamlığa aiddir. Tamamlıq mə&rsquo;lum olanı ifadə etdikdə buraxılmış olur: Mərə, Beyrəgin yayı vardır, gət&uuml;rin!-dedi. Vardılar, gət&uuml;rdilər. (63) Oğlan qılıcın &ccedil;ıqardı. Qızla kənd&uuml; arasına bıraqdı. (112) B&ouml;ylə oğıl nənə gərək? &Ouml;ld&uuml;rsənə! - dedilər. (37) Bu misallardan birincisində m&uuml;btəda (&lsquo;Beyrəgin yayı&rsquo;) əsasında təsəvv&uuml;r edilən tamamlıq (&lsquo;Beyrəgin yayını&rsquo;) həm tabesiz m&uuml;rəkkəb c&uuml;mlənin ikinci komponentində, həm də ikinci c&uuml;mlədə buraxılmışdır. İkinci misalın ikinci c&uuml;mləsində &lsquo;qılıcın&rsquo;, son c&uuml;mlədə &lsquo;onu&rsquo; (&lsquo;oğulu&rsquo;) tamamlığı buraxılmışdır. &nbsp;]]></description>
      <pubDate>Sat, 29 Nov 08 03:00:00 +0000</pubDate>
    </item>
    <item>
      <title><![CDATA[AntiTouch_EV_v2_0_0]]></title>
      <link>http://ilgar.azeriblog.com/2008/11/28/antitouch_ev_v2_0_0</link>
      <guid isPermaLink="true">http://ilgar.azeriblog.com/2008/11/28/antitouch_ev_v2_0_0</guid>
      <comments>http://ilgar.azeriblog.com/2008/11/28/antitouch_ev_v2_0_0#comments</comments>
      <description><![CDATA[ VERSİYANIN DƏYİŞİKLİKLƏRİ 2.0:1, iki metod ilə həyəcana imkan vermək &uuml;&ccedil;&uuml;n və zədələmək &uuml;&ccedil;&uuml;n se&ccedil;imin Se&ccedil;imi: Parol və Hərəkət (Hərəkat). Hal-hazırda, bu həyəcanı silahlandırmaq və tərksilah etmək &uuml;&ccedil;&uuml;n 2 se&ccedil;imlərə malik olan d&uuml;nyada tək əlavədir. Əgər parol ilə imkan verilən, sadəcə, d&uuml;zg&uuml;n parola daxil olaraq, əlavə qurtaracaq, silahlandı. Əgər hərəkət (hərəkat) ilə fəallaşdırılan (hərəkətə gətirilən) tələb edəcək, telefon &uuml;&ccedil;&uuml;n 2 hərəkəti (hərəkatı) əlaqələndirdi əlavədən &ccedil;ıxmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n bu 2 hərəkəti (hərəkatı) tanıyır (etiraf edir).2, Bir dəfə siz parola daxil oldunuz, bu gizli qovluq sistemində saxlanacaq gələn dəfə və girişsiz, siz əlavəni a&ccedil;ırsınız sizin yalnız parola daxil olduğunuz sizin parolunuza qayıtmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n he&ccedil; bir ehtiyac deyildir siz əlavəni a&ccedil;anda əgər siz əvvəl parol dəyişikliyi istəyirsinizsə.3, sizin 2 se&ccedil;imlərdən (Parol və ya Hərəkət (Hərəkat)) biri &quot; siqnal &uuml;&ccedil;&uuml;n &quot;Se&ccedil;imlər sahəni se&ccedil;diyiniz və osuz (busuz) əlavə hissələri bitməyə (bağlanmaya) istədiyiniz (tələb etdiyiniz), hadisələr (hallar, məhkəmə işləri) &uuml;&ccedil;&uuml;n &quot;Ulduzsuz &ccedil;ıxış&quot; Se&ccedil;imi və osuz (busuz) əlavə hissələri bitməyə (bağlanmaya) istədiyiniz (tələb etdiyiniz), &ccedil;&uuml;nki &quot;Başlanğıcda&quot; basır beləliklə &ccedil;ıxmaq harada ki &quot;Başlanğıcsız &ccedil;ıxışın&quot; bu se&ccedil;imi ilə he&ccedil; bir belə ehtiyac yoxdur.4, Bacarıqsız istənilən se&ccedil;imi dəyişmək &uuml;&ccedil;&uuml;n, imtiyazlı (daha &uuml;st&uuml;n tutulan) se&ccedil;im se&ccedil;iləndən sonra, ki, bir halda ki &quot;həyəcan &uuml;&ccedil;&uuml;n Se&ccedil;imlər&quot; &quot;Parol&quot;, &quot;Hərəkət (Hərəkat)&quot;, Başqa se&ccedil;im arasında se&ccedil;ildi və &quot;həyəcan &uuml;&ccedil;&uuml;n Se&ccedil;imlər&quot; sizin təhl&uuml;kəsizliyinizi zədələdi, əlavə ilə m&uuml;naqişədə olmamağı istədi, harada ki siz &quot;Qadağan Olunmuş Ke&ccedil;id məlumatı g&ouml;rəcəksiniz!! əgər siz se&ccedil;imi dəyişməyə cəhd edirsinizsə.5, Bacarıqsız istənilən se&ccedil;imi dəyişmək &uuml;&ccedil;&uuml;n, əlavə başlanandan sonra, onda parol ilə m&uuml;hərrik hadisələr (hallar, məhkəmə işləri) malik olunandan sonra, həyəcan &ccedil;ağırılandan sonra, şəxs &quot;həyəcan &uuml;&ccedil;&uuml;n Se&ccedil;imlərdə&quot; və &quot;Parolda&quot; onda (sonra) yenidən (yenə) mane olur və yeni say (n&ouml;mrə) &uuml;&ccedil;&uuml;n parolu dəyişməkdir idi və əlavəni tərksilah etmək &uuml;&ccedil;&uuml;n &quot;&Ccedil;ıxışda&quot; bu sayı (n&ouml;mrəni) yenidən (yenə) sadəcə yazır. İndi, &ccedil;&uuml;nki əlavə başlanandan sonra, bu artıq m&uuml;mk&uuml;n deyildir, istənilən dəyişiklik qadağan edilir ki, hansı ki &quot;Qadağan Olunmuş Ke&ccedil;id məlumata meydana &ccedil;ıxır!! əgər siz hər şeyi əvəz etməyə cəhd edirsinizsə.]]></description>
      <pubDate>Fri, 28 Nov 08 09:52:00 +0000</pubDate>
    </item>
    <item>
      <title><![CDATA[                                                       V fəsil ]]></title>
      <link>http://ilgar.azeriblog.com/2008/11/27/v-fesil-31</link>
      <guid isPermaLink="true">http://ilgar.azeriblog.com/2008/11/27/v-fesil-31</guid>
      <comments>http://ilgar.azeriblog.com/2008/11/27/v-fesil-31#comments</comments>
      <description><![CDATA[&nbsp;&nbsp;V fəsil. ŞİFAHİ ƏDƏBİ DİLİN TƏŞƏKK&Uuml;L&Uuml; (VI-VIII əsrlər)&nbsp;B&uuml;t&ouml;v c&uuml;mlə. Dastanlarda b&uuml;t&ouml;v c&uuml;mlələr əksərən yeni sintaktik b&uuml;t&ouml;və, yeni hadisəyə ke&ccedil;ilərkən, m&uuml;xtəlif əşya və hadisələr haqqında ilk dəfə mə&rsquo;lumat verilərkən işlənmişdir. Məs.: K&ouml;pək Qazanın atının ayağına &ccedil;ap-&ccedil;ap d&uuml;şər, sin-sin sinlər. Qazan bir tumar ilə k&ouml;pəgi urdı. K&ouml;pək &ccedil;əkildi, gəld&uuml;gi yola getdi və s.(45)Dədə Qorqudun dilindən s&ouml;ylənilən atalar s&ouml;zləri, məsəllər də əksəriyyət e&rsquo;tibarilə c&uuml;ttərkibli b&uuml;t&ouml;v c&uuml;mlə şəklindədir. Allah-allah deməyincə işlər onməz. Qadir tənri verməyincə ər bayımaz. Əcəl və&rsquo;də irməyincə kimsə &ouml;lməz və s.B&uuml;t&ouml;v c&uuml;mlələr c&uuml;ttərkibli və təktərkibli, m&uuml;xtəsər və geniş olmaqla, m&uuml;asir dil strukturuna tam uyğun şəkildədir: Dədə qapuyı a&ccedil;dı. Dəli Qarcar &ccedil;ıqdı.(57) Y&uuml;zi-g&ouml;zi bəl&uuml;rməz. (57) D&ouml;zən oğlı Alp R&uuml;stəm mana deərlər.(121) - c&uuml;mlələrindən əvvəlki &uuml;&ccedil;&uuml; c&uuml;ttərkibli, sonuncusu təktərkiblidir. Aradakı c&uuml;mlələr m&uuml;xtəsər, əvvəldə və sonda olanlar geniş b&uuml;t&ouml;v c&uuml;mlələrdir.]]></description>
      <pubDate>Thu, 27 Nov 08 03:00:00 +0000</pubDate>
    </item>
    <item>
      <title><![CDATA[                                                       V fəsil ]]></title>
      <link>http://ilgar.azeriblog.com/2008/11/25/v-fesil-30</link>
      <guid isPermaLink="true">http://ilgar.azeriblog.com/2008/11/25/v-fesil-30</guid>
      <comments>http://ilgar.azeriblog.com/2008/11/25/v-fesil-30#comments</comments>
      <description><![CDATA[V fəsil. ŞİFAHİ ƏDƏBİ DİLİN TƏŞƏKK&Uuml;L&Uuml; (VI-VIII əsrlər)&nbsp;Adlıq c&uuml;mlə. &Ccedil;ox maraqlıdır ki, dastanların dilində, az da olsa, normal adlıq c&uuml;mlə n&uuml;munələrinə rast gəlirik. Bu c&uuml;mlələrdə də əşyanın, hadisənin adı &ccedil;əkilir və onun m&ouml;vcudluğuna işarə edilərək daha başqa mə&rsquo;lumat verilmir. Məs.: Qanturalı baqdı g&ouml;rdi bu qonduğı yerdə tuğı quşları, turnalar, turaclar, kəkliklər u&ccedil;arlar. Souq-souq sular, &ccedil;ayırlar-&ccedil;əmənlər...(90) Hər bir boyun sonunda təkrar olunan &laquo;Gəlimli-gedimli d&uuml;nya, Son ucı &ouml;l&uuml;ml&uuml; d&uuml;nya!&raquo; misraları da adlıq c&uuml;mlə şəklindədir. Bunlar g&ouml;stərir ki, adlıq c&uuml;mlələrin formalaşma tarixi dastanların yarandığı d&ouml;vrdən daha əvvəllərə aiddir və bu dil hər c&uuml;r poetik fikri ifadə etmə imkanlarına malik olan, quruluş və ifadə tərzinə g&ouml;rə zəngin bir dil kimi təşəkk&uuml;l tapmışdır.&nbsp;]]></description>
      <pubDate>Tue, 25 Nov 08 03:00:00 +0000</pubDate>
    </item>
    <item>
      <title><![CDATA[                                                       V fəsil ]]></title>
      <link>http://ilgar.azeriblog.com/2008/11/23/v-fesil-29</link>
      <guid isPermaLink="true">http://ilgar.azeriblog.com/2008/11/23/v-fesil-29</guid>
      <comments>http://ilgar.azeriblog.com/2008/11/23/v-fesil-29#comments</comments>
      <description><![CDATA[&nbsp;&nbsp;V fəsil. ŞİFAHİ ƏDƏBİ DİLİN TƏŞƏKK&Uuml;L&Uuml; (VI-VIII əsrlər)&nbsp;&Uuml;mumi şəxsli c&uuml;mlə. Baq, baq, mərə dəli qavat. Mənim birligim bilməz...(79) - c&uuml;mləsində ədatlaşmağa doğru gedən &lsquo;Baq, baq&rsquo; s&ouml;zləri etimoloji cəhətdən c&uuml;ttərkibli c&uuml;mlənin subyektinin &uuml;mumiləşməsi yolu ilə yaranan &uuml;mumi şəxsli c&uuml;mlədir. Aydır: &laquo;Bəli, canım baba, eylə istərəm! Pəs varasan, bir cici-bici t&uuml;rkman qızını alasan, nagahandan tayanım, &uuml;zərinə d&uuml;şəm, qarnı yırtıla?&raquo; (85) Necə səxt olmıyam? Hər il altun-aq&ccedil;a gəl&uuml;rdi, yigidə-bəgə verirdin, xatirləri xoş olurdı (104) - c&uuml;mlələrində xəbəri xəbər və arzu şəkillərinin II şəxs təki ilə ifadə olunmuş &lsquo;Pəs varasan, bir cici-bici t&uuml;rkman qızını alasan&rsquo;, &lsquo;yigidə-bəgə verirdin&rsquo; c&uuml;mlələri &uuml;mumi şəxslidir. Hazırda &uuml;mumi şəxsli c&uuml;mlələrin bu modeli daha fəaldır.]]></description>
      <pubDate>Sun, 23 Nov 08 03:00:00 +0000</pubDate>
    </item>
    <item>
      <title><![CDATA[3 D P I C T U R E S (4) Very Nice ...]]></title>
      <link>http://ilgar.azeriblog.com/2008/11/21/3-d-p-i-c-t-u-r-e-s-4-very-nice</link>
      <guid isPermaLink="true">http://ilgar.azeriblog.com/2008/11/21/3-d-p-i-c-t-u-r-e-s-4-very-nice</guid>
      <comments>http://ilgar.azeriblog.com/2008/11/21/3-d-p-i-c-t-u-r-e-s-4-very-nice#comments</comments>
      <description><![CDATA[&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;]]></description>
      <pubDate>Fri, 21 Nov 08 07:36:46 +0000</pubDate>
    </item>
    <item>
      <title><![CDATA[                                                       V fəsil ]]></title>
      <link>http://ilgar.azeriblog.com/2008/11/21/v-fesil-28</link>
      <guid isPermaLink="true">http://ilgar.azeriblog.com/2008/11/21/v-fesil-28</guid>
      <comments>http://ilgar.azeriblog.com/2008/11/21/v-fesil-28#comments</comments>
      <description><![CDATA[&nbsp;&nbsp;V fəsil. ŞİFAHİ ƏDƏBİ DİLİN TƏŞƏKK&Uuml;L&Uuml; (VI-VIII əsrlər)&nbsp;Qeyri-m&uuml;əyyən şəxsli c&uuml;mlə. Təktərkibli c&uuml;mlənin bu n&ouml;v&uuml; dastanların dilində işlənən ən fəal təktərkibli c&uuml;mlə n&ouml;v&uuml;d&uuml;r. Demək olar ki, hər bir boyun əvvəlində yeni obraz qeyri-m&uuml;əyyən şəxsli c&uuml;mlənin k&ouml;məyi ilə təqdim edilir. Məgər Dirsə xan deyirlərdi, bir bəg&uuml;n oğlı-qızı yoxdı. (34) Məgər xanım, oğuzda Duxa qoca oğlı Dəli Domrul deyirlərdi, bir ər var idi.(79) Oğuz zamanında Qanlı qoca derlərdi, bir g&uuml;rbiz ər vardı (85)Adına Qanturalı deirlərdi. (85) Adına Arşun oğlı Dirək Təkur deərlərdi. (94) Ol oğlanın adına Yegnək deərlərdi.(94) və s. İndi bu c&uuml;r c&uuml;mlələrdə m&uuml;rəkkəb c&uuml;mlə komponenti kimi &ccedil;ıxış edən qeyri-m&uuml;əyyən şəxsli c&uuml;mlənin xəbəri (deyirlərdi, deirlərdi, derlərdi, deərlərdi) fe&rsquo;li sifət şəklində &ccedil;ıxış edir. &laquo;Dədə Qorqud&raquo; sintaksisində nəzəri cəlb edən ən m&uuml;h&uuml;m sintaktik arxaikləşmə bundan ibarətdir.Qalan hallarda təhkiyə prosesində qeyri-m&uuml;əyyən şəxsli c&uuml;mlə modeli yenə məhsuldardır: Gəl&uuml;bəni qarşuladılar, qara otağa qondurdılar, qara ke&ccedil;ə altuma d&ouml;şədilər, qara qoyun yəxnisindən &ouml;kimə g&ouml;t&uuml;rdilər. (35) Bir yazın, bir k&uuml;zin buğayla buğranı savaşdırarlardı. (36) &laquo;Dirsə xanın oğlı b&ouml;ylə bid&rsquo;ət işləmiş&raquo; deyələr. (37) Bayb&ouml;rənin oğlı vardır, adına Bamsı deyirlər. (53) Vardılar, Bayındır xanın t&ouml;vləsindən ol eki atı gət&uuml;rdilər. (55) Mərə, Qavat oğlu qavatlar! Ata tururkən oğıl əlinmi &ouml;pərlər? (54) Divandan &ccedil;ıqdı. Atını &ccedil;əkdilər. (105) Oğlanı gərdəgə qoydılar (112) və s.Bayb&ouml;rə bəg oğlı Bamsı Beyrək mana deərlər. (120) İlək Qoca oğlı D&ouml;nəbilməz D&uuml;lək Uran mana deərlər (121) - tipli c&uuml;mlələrdə vasitəli tamamlıq (&lsquo;mana&rsquo; s&ouml;z&uuml;) məntiqi vurğulu olduğu &uuml;&ccedil;&uuml;n xəbərin tərəfləri arasında işlənmişdir - xəbər daxili obyektli &lsquo;Bamsı Beyrək deərlər&rsquo;, &lsquo;İlək Qoca oğlı D&ouml;nəbilməz D&uuml;lək Uran deərlər&rsquo; s&ouml;zlərindən ibarətdir. Bu c&uuml;r c&uuml;mlələri ikim&uuml;btədalı c&uuml;mlə (biri nəzərdə tutulan qeyri-m&uuml;əyyən şəxslər, biri də xəbərin bir hissəsini təşkil edən x&uuml;susi adlar) hesab etmək doğru deyildir. (bax:36; 108). Dastanların dilində sintaktik b&uuml;t&ouml;vlərin bə&rsquo;zən qeyri-m&uuml;əyyən şəxsli c&uuml;mlələrlə ifadə olunduğu hallar vardır:&nbsp;]]></description>
      <pubDate>Fri, 21 Nov 08 03:00:00 +0000</pubDate>
    </item>
    <item>
      <title><![CDATA[                                                       V fəsil ]]></title>
      <link>http://ilgar.azeriblog.com/2008/11/19/v-fesil-27</link>
      <guid isPermaLink="true">http://ilgar.azeriblog.com/2008/11/19/v-fesil-27</guid>
      <comments>http://ilgar.azeriblog.com/2008/11/19/v-fesil-27#comments</comments>
      <description><![CDATA[V fəsil. ŞİFAHİ ƏDƏBİ DİLİN TƏŞƏKK&Uuml;L&Uuml; (VI-VIII əsrlər)&nbsp;&nbsp;Şəxssiz c&uuml;mlə. Dastanların dilində şəxssiz c&uuml;mlənin mənşə e&rsquo;tibarilə fərqlənən hər iki tipi (36; 184-189) işlənmişdir. Şəxssiz c&uuml;mlənin ən m&uuml;h&uuml;m və geniş yayılmış tipi sinkretik tipdir. Sinkretik tipdə c&uuml;mlələr m&uuml;btəda ilə xəbərin sintezindən ibarətdir. Fikir predmeti (fikir &ouml;z&uuml;l&uuml;) həmin predmetin əlaməti, hərəkəti, vəziyyəti kimi təzah&uuml;r edir. Bu c&uuml;r şəxssiz c&uuml;mlələr ismi xəbərli olur. Məs.: Yemə-i&ccedil;mə idi.(94) &Ccedil;obanın &uuml;&ccedil;yaşar tana dərisindən sapanının ayasıydı, &uuml;&ccedil; ke&ccedil;i t&uuml;yindən sapanının qollarıydı. Bir ke&ccedil;i t&uuml;yindən &ccedil;atlağucıydı. (48) Birinci c&uuml;mlə yalnız xəbərdən ibarətdir, m&uuml;xtəsərdir. Sonrakılar geniş şəxssiz c&uuml;mlələrdir. Birinci misalda &lsquo;yemə-i&ccedil;mə&rsquo;, sonrakı misallarda &lsquo;&ccedil;obanın sapanının ayası&rsquo;, &lsquo;sapanının qolları&rsquo;, &lsquo;&ccedil;atlağucı&rsquo; - fikir predmetidir. Lakin fikir predmetini bildirən həmin s&ouml;zlər və birləşmələr predikativlik əlamətləri (idi, -dı) qəbul edərək c&uuml;mlənin xəbəri kimi &ccedil;ıxış etmiş, nəticədə şəxssiz c&uuml;mlə m&uuml;btəda ilə xəbərin sintezi şəklində təşəkk&uuml;l tapmışdır. Şəxssiz c&uuml;mlələrin bir qismi xəbəri fe&rsquo;li frazeoloji vahidlərlə ifadə olunanlardır. Bu c&uuml;r c&uuml;mlələrdə tarixən m&uuml;btəda olmuş, lakin inkişaf prosesində fe&rsquo;l məcaziləşməklə m&uuml;btədanı daxili subyektinə &ccedil;evirmiş və s&ouml;z&uuml; m&uuml;stəqil m&uuml;btəda kimi &ccedil;ıxış etmə imkanlarından məhrum etmişdir. (36;187). Məs.: Bunlar b&ouml;ylə edicək Bayb&ouml;rə bəgin acığı tutdu. B&ouml;ylə digəc Əzrayilin acığı tutdı. (80)Bu misallarda &lsquo;Bayb&ouml;rə bəgin acığı&rsquo;, &lsquo;Əzrayilin acığı&rsquo; birləşmələri etimoloji m&uuml;btədadır, &lsquo;tutdu&rsquo; s&ouml;z&uuml;n&uuml;n məcaziləşməsi ilə onunla birləşərək birlikdə xəbər vəzifəsində işlənmiş, c&uuml;mlə şəxssiz c&uuml;mlə kimi formalaşmışdır. &nbsp;]]></description>
      <pubDate>Wed, 19 Nov 08 03:00:00 +0000</pubDate>
    </item>
    <item>
      <title><![CDATA[                                                       V fəsil ]]></title>
      <link>http://ilgar.azeriblog.com/2008/11/17/v-fesil-26</link>
      <guid isPermaLink="true">http://ilgar.azeriblog.com/2008/11/17/v-fesil-26</guid>
      <comments>http://ilgar.azeriblog.com/2008/11/17/v-fesil-26#comments</comments>
      <description><![CDATA[&nbsp;V fəsil. ŞİFAHİ ƏDƏBİ DİLİN TƏŞƏKK&Uuml;L&Uuml; (VI-VIII əsrlər)&nbsp;&nbsp;&nbsp;Təktərkibli c&uuml;mlələrDastanların sadə c&uuml;mlə sintaksisi hələ ilkin feodalizm d&ouml;vr&uuml;ndə təktərkibli c&uuml;mlə n&ouml;vlərinin artıq normativ modellər &uuml;zrə &uuml;nsiyyətə xidmət etdiyini g&ouml;stərir. Şəxssiz, qeyri-m&uuml;əyyən şəxsli c&uuml;mlələrlə yanaşı, &uuml;mumi şəxsli c&uuml;mlələr, m&uuml;btəda q&uuml;tb&uuml; əsasında formalaşan adlıq c&uuml;mlələr də &ouml;z&uuml;n&uuml; real c&uuml;mlə qəlibi kimi təsdiq etmişdir.]]></description>
      <pubDate>Mon, 17 Nov 08 03:00:00 +0000</pubDate>
    </item>
  </channel>
</rss>
